جان شيفته

آن يكى ريگى که جوشد آب ازو

سخت کمياب است رو آن را بجو

منبع حكمت شود حكمت طلب

فارغ آيد او ز تحصيل و سبب

لوح حافظ لوح محفوظى شود

عقل او از روح محظوظى شود

چون معلم بود عقلش ز ابتدا

بعد از اين شد عقل شاگردى و را

عقل چون جبريل گويد احمدا

گر يكى گامى نهم سوزد مرا

تو مرا بگذار زين پس پيش ران

حد من اين بود اى سلطان جان

هر که ماند از کاهلى بی شكر و صبر

او همين داند که گيرد پاى جبر

هر که جبر آورد خود رنجور کرد

تا همان رنجورى اش در گور آرد

گفت پيغمبر که رنجورى به لاغ

رنج آرد تا بميرد چون چرا غ

جبر چه بود بستن اشكسته را

يا بپيوستن رگى بگسسته را

چون در اين ره پاى خود نشكسته اى

بر که مى خندى چه پا را بسته اى

و آن که پايش در ره کوشش شكست

در رسيد او را براق و بر نشست

حامل دين بود او محمول شد

قابل فرمان بد او مقبول شد

تا کنون فرمان پذيرفتى ز شاه

بعد از اين فرمان رساند بر سپاه

تا کنون اختر اثر کردى در او

بعد از اين باشد امير اختر او

گر ترا اشكال آيد در نظر

پس تو شك دارى در انْشَقَّ القمر

تازه آن ايمان نه از گفت زبان

اى هوا را تازه کرده در نها ن

تا هوا تازه ست ايمان تازه نيست

کاين هوا جز قفل آن دروازه نيست

کرده اى تاويل حرف بكر را

خويش را تاويل کن نى ذکر را

بر هوا تاويل قرآن میکنی

پست و کژ شد از تو معنى سنى

                                                                                            مولانا

اين سخن پايان ندارد هوش دار گوش سوى قصه ى خرگوش دار

گوش خر بفروش و ديگر گوش خر کاين سخن را در نيابد گوش خر

رو تو روبه بازى خرگوش بين مكر و شير اندازى خرگوش بين

خاتم ملك سليمان است علم ، جمله عالم صورت و جان است علم

آدمى را زين هنر بىچاره گشت خلق ِ درياها و خلق ِ کوه و دشت

زو پلنگ و شير ترسان همچو موش ، زو نهنگ و بحر در صفرا و جوش

زو پرى و ديو ساحلها گرفت ، هر يكى در جاى پنهان جا گرفت

آدمى را دشمن ِ پنهان بسى است آدمى ِ با حذر عاقل کسى است

خلق پنهان زشتشان و خوبشان مى زند در دل بهر دم کو بشا ن

بهر غسل ار در روى در جويبار بر تو آسيبى زند در آب خار

گر چه پنهان خار در آب است پست چون که در تو مىخلد دانى که هست

خار خار وحي ها و وسوسه از هزاران کس بود نى يك کسه

باش تا حسهاى تو مبدل شود تا ببينيشان و مشكل حل شود

تا سخنهاى کیان رد کرده اى تا کيان را سرور خود کرد ه اى

ای با من و پنهان چو دل از دل سلامت می کنم
تو کعبه‌ای هر جا روم قصد مقامت می کنم

هر جا که هستی حاضری از دور در ما ناظری
شب خانه روشن می شود چون یاد نامت می کنم

گه همچو باز آشنا بر دست تو پر می زنم
گه چون کبوتر پرزنان آهنگ بامت می کنم

گر غایبی هر دم چرا آسیب بر دل می زنم
ور حاضری پس من چرا در سینه دامت می کنم

دوری به تن لیک از دلم اندر دل تو روزنیست
زان روزن دزدیده من چون مه پیامت می کنم

ای آفتاب از دور تو بر ما فرستی نور تو
ای جان هر مهجور تو جان را غلامت می کنم

من آینه دل را ز تو این جا صقالی می دهم
من گوش خود را دفتر لطف کلامت می کنم

در گوش تو در هوش تو و اندر دل پرجوش تو
این‌ها چه باشد تو منی وین وصف عامت می کنم

ای دل نه اندر ماجرا می گفت آن دلبر تو را
هر چند از تو کم شود از خود تمامت می کنم

ای چاره در من چاره گر حیران شو و نظاره گر
بنگر کز این جمله صور این دم کدامت می کنم

گه راست مانند الف گه کژ چو حرف مختلف
یک لحظه پخته می شوی یک لحظه خامت می کنم

گر سال‌ها ره می روی چون مهره‌ای در دست من
چیزی که رامش می کنی زان چیز رامت می کنم

ای شه حسام الدین حسن می گوی با جانان که من
جان را غلاف معرفت بهر حسامت می کنم


                                                                                                   مولانا

نه مرادم، نه مریدم،
نه پیامم، نه کلامم،
نه سلامم، نه علیکم،
... ... نه سپیدم، نه سیاهم

نه چنانم که تو گویی
نه چنینم که تو خوانی
و نه آنگونه که گفتند و شنیدی
نه سمائم، نه زمینم، نه به زنجیرِ کسی بسته‌ام و بردۀ دینم
نه سرابم، نه برای دل تنهاییِ تو جام شرابم
نه گرفتار و اسیرم، نه حقیرم، نه فرستادۀ پیرم
نه به هر خانقه و مسجد و میخانه فقیرم
نه جهنم، نه بهشتم که چُنین است سرشتم
این سخن را من از امروز نه گفتم، نه نوشتم
بلکه از صبح ازل با قلمِ نور نوشتم ...

حقیقت نه به رنگ است و نه بو،
نه به های است و نه هوی
نه به این است و نه او،
نه به جام است و سبو

گر به این نقطه رسیدی
به تو سر بسته و در پرده بگویم
تا کسی نشنود این رازِ گهربارِ جهان را :

آنچه گفتند و سُرودند،
تو آنی
خودِ تو جان جهانی
گر نهانی و عیانی
تو همانی که همه عمر به دنبالِ خودت نعره زنانی
تو ندانی که خود آن نقطۀ عشقی
تو خود اسرارِ نهانی
همه جا تو
نه یک جای
نه یک پای
همه ای
با همه ای
همهمه ای
تو سکوتی تو خودِ باغ بهشتی
تو به خود آمده از فلسفۀ چون و چرایی
به تو سوگند که این راز شنیدی و نترسیدی و بیدار شدی
در همه افلاک بزرگی نه که جُزئی نه که چون آب در اندام سَبوئی
تو خود اویی،

به خود آی تا درِ خانه متروکۀ هر کس ننشینی
و به جز روشنی شعشعۀ پرتو خود هیچ نبینی
و گلِ وصل بچینی ...

پاییز  ِ دلفریب ِ هزار رنگ

با این همه درخت ،

با رقص ِ بیمثال برگ ها  در آسمان

ِزیر تراوش و طراوت ِ باران ِ قطره ها

با این همه برگ هایِ گونه گون

چه خوش جلوه می کند ؛

هزار رنگِ خوش نماد !

به ظن تو و من و شاید هم ، همه

پاییز عاشقان پر امید ؛

مملو از صفای ِ یار

پاییز  ِ پر شکوهِ دیدنی ؛

پاییز عاشقان ِ غم زده

پاییز خاطرات

                                                            " جان شیفته "

رو سر بنه به بالین تنها مرا رها کن

ترک من خراب شب گرد مبتلا کن


ماییم و موج سودا شب تا به روز تنها

خواهی بیا ببخشا خواهی برو جفا کن 

از من گریز تا تو هم در بلا نیفتی

بگزین ره سلامت ترک ره بلا کن

ماییم و آب دیده در کنج غم خزیده 

بر آب دیده ما صد جای آسیا کن
                                                                                                                     
خیره کشی است ما را دارد دلی چو خارا

بکشد کسش نگوید تدبیر خونبها کن
                                                                                                               
بر شاه خوبرویان واجب وفا نباشد

ای زردروی عاشق تو صبر کن وفا کن
                                                                                                                   
دردی است غیر مردن آن را دوا نباشد

پس من چگونه گویم کاین درد را دوا کن
                                                                                                                
در خواب دوش پیری در کوی عشق دیدم

با دست اشارتم کرد که عزم سوی ما کن

گر اژدهاست بر ره عشقی است چون زمرد

از برق این زمرد هی دفع اژدها کن

بس کن که بیخودم من ور تو هنرفزایی

تاریخ بوعلی گو تنبیه بوالعلا کن 

                                                                   مولانا

آسمان ابری ، ابر انبوه

شکوهِ ابر مه آلود رویایي ست

وَ رگباری که می بارد ؛ 

هردم تند ، باز هم تندتر

در مسير جاده ای خلوت ،

من به سوی خلوتی بس دنج می رانم

در کنار جنگلی انبوه

که بی برگ است ؛

زمين اما از برگ ها مفروش

به ره هیچکس گویي  

در پس و در پیش پیدا نیست ؛

به تنهایي در خویشم

در فضایي وهم آلوده

چونان هرکسی

کو فرومانده در

خویشی موهوم است

زمين و آسمان ، زنده و مرده

همه خیسند از باران

چه لبریزم من از باران 

چه لبریزم از شُکوهِ هر چه زیبایي ست 

در فضایي اینچنين با رمزآلوده 

                                                      "جان شیفته"

هر که گوید جمله حق است احمقی ست

هر که گوید جمله باطل او شقی ست

راز تو فاش می کنم صبر نماند بیش از این

ای مه غیب آن جهان در تبریز شمس دین

گفته بودی :

" نشنو از نی ! ناله اش از بی دلی ست

بیدلی را عاقبت بیحاصلی ست

بشنو از من سوزِ عشقم در سر است

نالهء عاشق نوایی دیگر است "

 من زِ نی آوازها بشنیده ام

سوزِ جانِ خویش در نوایش دیده ام

در نوای نی شورِ عشق بسیار هست

 در نوایش عشق با سوز و شوق همراهست

نَی زِ نَی بی حاصلی برخاست ست

از نوایش جان و تن بر خاست ست

نی حدیثِ عشق ، پر شور کرده است

      در نوایِش شادی و غم توام است

        نالهء نی بیشک ، بانگِ عاشقی است

جانِ من با این نوا  ، در جانِ تو آمیخته ست

آینه ات گر سرِ نی را در نوایِ نی ندید

 صوت عشقم همنوایِ نی چون شنید

                                                            " جان شیفته "